Türkiye tarihinin en büyük yangını saman orkidesi türünü yok etti

Akdeniz Üniversitesi paydaşlığında yürütülen CONIFERA Projesi çerçevesinde Manavgat yangınından sonra endemik ve nadir bitki türleri için yapılan gözlemlerde Antalya orkidesi yeniden bulunurken Saman orkidesi türünün bölge popülasyonlarının neredeyse tamamen kaybolduğu ortaya konuldu.

ÇEVRE 04.10.2022, 11:01
Türkiye tarihinin en büyük yangını saman orkidesi türünü yok etti

Akdeniz Üniversitesi paydaşlığında yürütülen CONIFERA Projesi çerçevesinde Manavgat yangınından sonra endemik ve nadir bitki türleri için yapılan gözlemlerde Antalya orkidesi yeniden bulunurken Saman orkidesi türünün bölge popülasyonlarının neredeyse tamamen kaybolduğu ortaya konuldu.

Geçtiğimiz yaz yaşanan büyük yangın felaketi sonrasında Akdeniz Üniversitesi öğretim üyeleri, Manavgat’ta faaliyet gösteren yerel sivil toplum kuruluşları ve Antalya Orkidelerini ve Biyolojik Çeşitliliği Koruma Derneği uzmanları, yangın sonrasında doğal floranın etkilenme düzeylerinin saptanması amacıyla CONIFERA Projesi çerçevesinde bir yıllık periyotta arazi gözlemleri yaptı. Özellikle orman altında yayılış gösteren endemik ve nadir bitki türlerinin izlendiği arazi çalışmalarında yangından etkilenen alanın büyüklüğü ve alandaki bitki örtüsünün yoğun tahribatının etkisi gözler önüne serildi. Yangından etkilenmeyen bölgelerde Ophrys antalyensis (Antalya orkidesi) türünün bilim dünyasına tanıtıldığı tip lokasyonunda yeniden bulunması sevindirirken, Oymapınar baraj göleti yakın çevresinde yayılış gösteren Antalya endemiği Ophrys urtea (Saman orkidesi) türünün bölge popülasyonlarının neredeyse tamamen ortadan kalkması üzüntü oluşturdu.

Antalya ormanları için “CONIFERA”

Akdeniz Üniversitesi, Antalya Orman Bölge Müdürlüğü ve Antalya İl Milli Eğitim Müdürlüğünün iştirakleriyle Antalya Orkidelerini ve Biyolojik Çeşitliliği Koruma Derneği tarafından yürütülen ve Avrupa Birliği fonlarıyla desteklenen “Conservation Implementation on Forest Endangered Resources of Antalya-CONIFERA” projesi çerçevesinde Antalya ormanlarında yayılış gösteren ve kritik olarak tehlike altında kırk hedef bitki türü üzerine izleme ve koruma çalışmaları yapılıyor. “Conifera” Latince’de “kozalak veren” anlamına geliyor ve Antalya bitki çeşitliliğine ev sahipliği yapan ve tür sayısı bakımından oldukça zengin ormanları temsil ediyor.

“Yerinde tür izlemeleri çok önemli”

Yaşanan orman yangınları sonrasında revize edilen CONIFERA projesiyle, yayılış bölgelerinde yerinde değerlendirilen türlere ait popülasyonların yangından etkilenme durumları kayıt altına alınmaya başlandı. Yürütülen izleme çalışmalarında türlerin gelecek nesilleri üzerindeki baskılar ortaya konmaya çalışılırken, yangın riskine maruz bölgelerde bulunan türlerin korunması için ek önlemler ortaya koyuluyor. Manavgat ve yakın çevresindeki orman altı florası üzerine gözlemler yapan Akdeniz Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. İ. Gökhan Deniz, Antalya’nın zengin biyolojik çeşitliliğinin en önemli göstergelerinden birinin endemik türleri olduğunu kaydetti. Gençler (Manavgat) yakın çevresinde yapılan arazi çalışmalarında yeryüzünde sadece Antalya ormanlarında yayılış gösteren ve yaklaşık 10 yıldır bölgede görülmeyen Antalya orkidesi türünün yeniden saptamış olmasından duyduğu mutluluğu dile getirdi. Deniz, “Antalya’nın zengin bitki çeşitliliğinde iklimsel ve topografik yapı değişikliğinin büyük önemi var. Antalya orkidesi, bilimsel adını da güzel Antalya’mızdan alan oldukça lokal bir tür. Bilim dünyasına tanıtıldığı Gençler çevresinde yangından etkilenmeyen bölgede gösterişli çiçekleriyle etkileyici türün yeniden gözlemlenmiş olması biyolojik çeşitliliğimizin devamlılığı açısından çok önemli” diye konuştu.

Saman orkidesi için üzücü haber

Diğer yandan araştırma ekibi tarafından yangının yoğun yaşandığı bölgede yayılış gösteren ve yeryüzünde sadece Manavgat yakın bölgesinde bulunan Saman orkidesinin Oymapınar popülasyonunun neredeyse tamamen ortadan kalktığının tespiti ise büyük üzüntü oluşturdu. Türe ait bölge bireylerinin büyük çoğunluğu Oymapınar-Tilkiler arasında yanan alanda yer aldığını söyleyen CONIFERA Projesi izleme uzmanlarından Orm. Yük. Müh. Süleyman Kaçar türün iki ana yayılış alanından birinin Taşağıl, diğerinin ise Oymapınar olduğunu belirtti. Kaçar, “Saman orkidesi yaklaşık 10-15 cm boyunda kısa bir bitki olmakla birlikte sarı kenarlı çiçekleriyle hemcinslerinden ayrılan bir yapıya sahip. CONIFERA Projesi çerçevesinde yer alan türler üzerine yaptığımız izlemelerde yanan alanlarda yayılış gösterenler ayrı bir öneme sahip. Toprakaltında yumrulu türlere ait bireylerin yangından kısmen korunarak sadece bir yıl sonra çiçeklendiğini görmek üzüntümüzü bir miktar da olsa hafifletiyor. Bu yüzden sahaların korunumu ve doğaya kendini yenileme şansının sunulması oldukça gerekli” dedi.

“Doğanın kendini yenileme gücü inanılmaz”

Arazi incelemelerini yerinde değerlendiren Proje Koordinatörü Pınar Kınıklı, “Orman altında yayılış gösteren endemik ve nadir bitki türlerinin araştırılması, tanıtılması ve korunmasına odaklanan CONIFERA projesi için bölgede yaşanan orman yangınları projeyi farklı bir sürece götürdü. Bu çerçevede üzerinde çalışma yaptığımız bölge türlerinin yangından oldukça olumsuz etkilenmiş olduğunu saptadık. Alanda yaptığımız çalışmalarda felaketin büyüklüğü bizi son derece üzmüş olsa da, bir yıl gibi kısa zamanda doğanın kendini yenilemeye başladığını görmüş olmak sevindiriciydi. Proje çerçevesinde Antalya Orman Bölge Müdürlüğü’nün personelleri ve Manavgat’ta faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarının işbirlikçi yaklaşımları, konuya olan ilgileri bu alanların korunması konularında sağlam adımlar atılacağı yönündeki görüşlerimizi pekiştirdi” şeklinde açıklamalarda bulundu.

Yorumlar (0)
banner69
Namaz Vakti 06 Şubat 2023
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 22 54
2. Fenerbahçe 21 45
3. Başakşehir 21 40
4. Beşiktaş 21 39
5. A.Demirspor 21 38
6. Trabzonspor 22 38
7. Kayserispor 21 32
8. Konyaspor 21 27
9. Karagümrük 21 26
10. Gaziantep FK 22 25
11. Alanyaspor 22 25
12. Sivasspor 22 24
13. Antalyaspor 21 24
14. Hatayspor 21 23
15. Ankaragücü 21 22
16. Kasımpaşa 22 22
17. Giresunspor 21 21
18. İstanbulspor 22 21
19. Ümraniye 21 14
Takımlar O P
1. Samsunspor 22 42
2. Eyüpspor 21 41
3. Bodrumspor 21 38
4. Pendikspor 22 37
5. Rizespor 21 37
6. Keçiörengücü 22 37
7. Sakaryaspor 22 37
8. Bandırmaspor 21 34
9. Boluspor 22 34
10. Manisa FK 21 30
11. Göztepe 22 30
12. Adanaspor 22 25
13. Tuzlaspor 22 22
14. Altay 22 19
15. Erzurumspor 22 18
16. Altınordu 21 17
17. Gençlerbirliği 22 16
18. Denizlispor 22 16
19. Yeni Malatyaspor 22 17
Takımlar O P
1. Arsenal 20 50
2. M.City 21 45
3. M. United 21 42
4. Newcastle 21 40
5. Tottenham 22 39
6. Brighton 20 34
7. Brentford 21 33
8. Fulham 22 32
9. Chelsea 21 30
10. Liverpool 20 29
11. Aston Villa 21 28
12. Crystal Palace 21 24
13. Nottingham Forest 21 24
14. Leicester City 21 21
15. Wolves 21 20
16. West Ham United 21 19
17. Leeds United 20 18
18. Everton 21 18
19. Bournemouth 21 17
20. Southampton 21 15
Takımlar O P
1. Barcelona 20 53
2. Real Madrid 20 45
3. Real Sociedad 20 39
4. Atletico Madrid 20 35
5. Villarreal 20 31
6. Real Betis 20 31
7. Athletic Bilbao 20 29
8. Rayo Vallecano 19 29
9. Osasuna 20 29
10. Mallorca 20 28
11. Girona 20 24
12. Celta Vigo 20 23
13. Real Valladolid 20 23
14. Almeria 19 22
15. Espanyol 20 21
16. Sevilla 20 21
17. Valencia 20 20
18. Cadiz 20 19
19. Getafe 20 18
20. Elche 20 9