Akkuyu NGS, benzersiz bir teknoloji ile inşa ediliyor

Mersin’in Gülnar ilçesinde yapımı devam eden Türkiye’nin ilk nükleer güç santrali Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin, güvenlik ve çevresel açıdan benzersiz bir teknoloji ile inşa edildiği bildirildi.

Ekonomi 06.04.2022, 10:36
Akkuyu NGS, benzersiz bir teknoloji ile inşa ediliyor

Mersin’in Gülnar ilçesinde yapımı devam eden Türkiye’nin ilk nükleer güç santrali Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin, güvenlik ve çevresel açıdan benzersiz bir teknoloji ile inşa edildiği bildirildi.

Düşük karbonlu elektrik kaynağı olan ve sürdürülebilir kalkınmayı destekleyen nükleer, güvenilir bir enerji kaynağı olarak da öne çıkıyor. Avrupa Birliği’nin kısa süre önce yeni nükleer enerji ve doğal gaz projelerini ‘yeşil ve sürdürülebilir yatırım’ olarak sınıflandırması da nükleer enerjinin yaygınlaştırılması için kilometre taşı oldu.

Uzmanlara göre gelişmiş teknolojilerle inşa edilen nükleer santraller, nükleer karşıtı bazı gruplar tarafından Rusya-Ukrayna krizini bahane gösterip nükleer enerjinin güvenli olmadığı gibi söylemlerin doğru olmadığını gösteriyor. Mersin’de inşa edilen Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nde kullanılan yeni nesil reaktörlerin de güvenlik ve performans özellikleriyle öne çıktığı, yüksek güç kapasitesi ve güç verimliliğinin yanı sıra, aktif ve pasif güvenlik sistemleri kullanılarak kaza ihtimaline karşı güvenilir hale geldiğine dikkat çekiliyor.

Akkuyu NGS’nin, VVER-1200 teknolojisine sahip reaktörlerinin deprem, uçak çarpması, kötü hava koşulları, siber-elektromanyetik saldırı, tsunami, şok dalgaları gibi çeşitli tehlikelere karşı gelişmiş güvenlik sistemleriyle donatıldığını kaydeden Ankara Üniversitesi Nükleer Bilimler Enstitüsü Öğretim Üyesi ve Enstitü Müdürü Prof. Dr. Haluk Yücel, “Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) güvenirlilik sıralamasında geçerli not alan VVER-1200 tipi basınçlı su tipi (PWR) rektörleri halihazırda elektrik enerjisi üretmek, karbon salınımını azaltmak ve iklim değişikliğinde ’Yeşil Mutabakat- Green Deal’ hedeflerine ulaşabilmek için ülkemizin en akılcı enerji üretim sistemi için doğru bir teknolojik tercihtir” dedi.

“3 + nesil reaktörler, geliştirilmiş en güvenilir reaktörler”

Yücel, Akkuyu NGS’de de kullanılan VVER tipi basınçlı su reaktörlerinin, üzerinde uzun yıllar çalışılarak teknoloji iyileştirmeler sonucu bugünkü 3+ nesil seviyesine getirildiğini ve geliştirilmiş en güvenilir reaktörler olduğunu belirtti. Yücel, VVER sınıfının en son teknolojiye sahip modeli olan VVER-1200 reaktörlerinin teknolojik olgunluğunu kanıtladığına dikkati çekerek, “VVER-1200 reaktörleri, su yavaşlatıcılı - basınçlı su soğutmalı, ısıl verimi yüksek ve yakıt yüklendikten sonra uzun süreli çalışarak ulusal enterkonnekte sistem içinde devamlı elektrik sağlayan baz santral görevi yapabilen reaktörler olma özelliğini taşıyor” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Yücel, VVER-1200 reaktörlü bir nükleer güç santralinin özelliklerini ise şöyle anlattı: “Bu teknolojiye sahip bir nükleer santral, dış ve iç etkilere karşı azami ölçüde dayanıklı kılan çelik basınç kabı ve korunak binasına sahip olmasının yanı sıra, çok sayıda ‘aktif ve pasif güvenlik sistemlerinin’ eşsiz bir kombinasyonundan oluşmaktadır. Kaza riskine karşı son derece güvenilirdir. Fukuşima reaktör tipinde tasarım olarak hiç bulunmayan, kullanılmış yakıtın reaktör-içi depolama tedbirleri, VVER reaktörlerinde eksiksiz bulunmaktadır. Örneğin olası hidrojenin birikmesini önleyen ve reaksiyona girmesini engelleyen geri temizleyici ünitesi kuruludur. Aktif güvenlik sistemlerinin yanı sıra, doğa kanunlarına göre, örneğin yerçekimi etkisiyle çalışan ve elektrik kaynağı, operatör müdahalesi veya otomatik sistem gerektirmeyen ‘pasif sistemlerle’ donatılmış olan bu reaktörler, altıgen yakıt çubukları ile yakıtın en optimal düzeyde yanmasını ve yüksek verimle elektrik enerjisi üretilmesini sağlar. Pasif güvenlik sistemlerinin karakteristik özelliği, güç kaynağının bulunmadığı durumlarda ve operatörsüz şekilde çalışabilmeleridir.”

VVER-1200 tipi reaktörlerin önceki nesillere göre pek çok artısının bulunduğunu belirten Yücel, “Önceki tasarım VVER-1000 tipi reaktörlere göre, gücü yüzde 20 daha fazla olan VVER-1200 reaktörleri, artırılmış reaktör güvenlik tedbirleriyle daha emniyetli şekilde işletilmeleri sırasında daha fazla otomasyonla (örneğin yüzde 30 ila 40 oranında daha az personele ihtiyaç duyarlar) mevcut nükleer santrallar arasında dünyada itibarlı ve en çok kurulan reaktör tipidir. Üstelik bu reaktörlerin çalışma ömrü de 60 artı 20 yıl opsiyonuyla 80 yıla kadar çıkarılabilir olacağı öngörülmektedir. Özellikle elektrik şebekelerinin zayıf olduğu bölgelerde 72 saat boyunca şebeke elektriğine ihtiyaç duymadan çalışabilecek şekilde tasarlanan VVER-1200 reaktörleri, nükleer emniyet açısında dışarıdan gelebilecek her türlü tehlikeye (kötü niyetli saldırılar, sabotaj vb.) karşı da dayanıklıdır” diye konuştu.

“Akkuyu NGS, üç aşamalı lisans alma sürecinden geçti”

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Nükleer Araştırmalar Anabilim Dalı Eski Başkanı Prof. Dr. Beril Tuğrul da Akkuyu NGS’nin güvenliğine ilişkin olarak, Akkuyu’nun başka hiçbir enerji santral tipinde olmayan üç aşamalı lisans alma sürecinden geçtiğini belirtti. Tuğrul, bu aşamalı lisanslama prosedürünün Türkiye’de Çevre Değerlendirme (ÇED) raporu çerçevesinde değerlendirmelerinden ayrı ve ÇED’e ilaveten yapılan bir işlem olduğunu vurgulayarak, şunları söyledi: “Birinci aşama ‘Yer Seçimi Lisansı’nın alınmasıdır. Yer seçimi lisanslaması, nükleer santral projesine başlamadan yapılmakta olup santralın kurulacağı mahal için her tür lokasyon verisi göz önüne alınarak olabilecek en büyük felaket senaryolarına ilişkin yerel verilere göre modellemeler yapılarak değerlendirilmektedir. Bu değerlendirmeler sonucunda lokasyon uygun bulunursa ‘yer seçimi lisansı’ verilmektedir. Tüm bu modelleme ve değerlendirmeler uluslararası ve ulusal yönetmelik, standart ve ilgili mevzuatlara göre yapılmaktadır. ‘Yer seçimi lisanslaması’, Akkuyu’nun kendine has verileri göz önüne alınarak yapılan modellemelerle değerlendirilmiş ve bölge uygun bulunarak ‘yer seçimi lisansı’ verilmiştir. Bu bağlamda Akkuyu bölgesi, sismolojik, meteorolojik, jeolojik, oşinografik ve bölgesel özel şartlara ilişkin veri toplaması, ilgili ülke kurumları ve hidrolojik özel olarak yaptırılan yıllara bağlı olarak toplanmış ve alınan veriler bağlamında modellemelerle değerlendirilmiştir. Ayrıca, toplanan veriler kullanılarak ‘risk analizi’ çalışmaları, ‘afet’ oluşması ve ‘sabotaj’ şartları için de en kötü senaryolar üzerinden gerçekleştirilmiştir. Dolayısıyla Akkuyu için olabilecek her tür doğa olayı ve sabotaj için değerlendirmeler yapılmıştır. Güvenli şartların oluşacağı görüldükten sonra ‘Yer Seçimi’ne onay verilmiştir.”

Akkuyu Nükleer Santrali’nın lisanslama prosedürünün ikinci aşaması için tüm bu şartlara göre tasarımın yapıldığının kontrolü yapılarak her ünite için ayrı ‘inşaat lisansı’ verildiğini vurgulayan Tuğrul, “Akkuyu Nükleer Santralı için ÇED raporuna ilaveten ’yer seçimi’ ve ‘inşaat lisansı’ değerlendirmeleri yapılmıştır. Santralin üniteleri, risk analizi çerçevesinde ve uzmanların ve tüm raporların son derece düşük olasılıklı olduğunu belirttiği doğal afet koşulları dikkate alınarak tasarlanmıştır. Bu doğrultuda ilgili çevre düzenlemeleri yapılmıştır. Bu kapsamda Akkuyu NGS ünitelerinin inşaatı devam etmektedir. Sonuç olarak, üç aşamalı lisans alma sürecinden geçen Akkuyu NGS, nükleer güvenlik şartlarını sağlayan ve 4 üniteden oluşan bir nükleer tesistir. Bu bağlamda, seçilen Akkuyu bölgesi de NGS için uygun bulunmuş bir mahaldir” ifadelerini kullandı.

"Yer seçimi’, inşaat ve işletme lisansları ayrı ayrı alındı"

Tüm nükleer santrallar için ÇED’den ayrı olarak üç aşamalı bir lisanslama prosedürü uygulandığını kaydeden Tuğrul, "Böyle bir uygulama başka hiçbir enerji santrallarında bulunmamaktadır. Söz konusu üç aşamalı lisanslama sırasıyla; ‘yer seçimi’, ‘inşaat’ ve ’işletme’ lisanslarıdır. İlk lisanslama aşaması olan ‘yer seçimi lisanslaması’ için Türkiye’de sismolojik araştırmalar 1968’de başlamış olup, birinci çalışma dönemi Temmuz-Ekim 1977 ve Nisan-Ağustos 1978’de, ikinci çalışma dönemi Nisan 1985-Mayıs 1986’da ve üçüncü çalışma dönemi Aralık 1986-Ocak 1988 tarihlerinde deprem kaydı çalışmaları şeklinde yürütülmüştür" dedi.

ÇED raporu ve yer seçimi lisanslama raporu hazırlanırken NGS’nin başta deprem olmak üzere hidrolojik, meteorolojik, jeolojik ve topoğrafik olarak her türlü şart ve muhtemel doğal tehlikelere karşı güvenirliğine yönelik kapsamlı araştırmalar yapıldığını vurgulayan Tuğrul, şöyle devam etti: "Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin 1976 yılına ait ‘yer lisansı’, santralin kurulacağı bölgede yapılan son etüt çalışmalarıyla 2014’te güncellenmiştir. İkinci lisanslama olan ‘inşaat lisanslaması’ için NGS inşaatlarına ilişkin olarak hazırlanan kapsamlı ve tasarımsal detayları içeren raporların değerlendirilmesiyle, 2 Nisan 2018’de Akkuyu NGS’nin 1’inci güç ünitesi için ‘inşaat lisansı’ verilmiştir. Takiben 26 Ağustos 2019’ da Nükleer Düzenleyici Kurum (NDK) konseyinin aldığı kararla Akkuyu NGS’nin 2’nci güç ünitesi için ‘inşaat lisansı’ verilmiştir. 13 Kasım 2020’de ise Akkuyu NGS’nin 3’üncü güç ünitesi için ‘inşaat lisansı’ verilmesine ilişkin karar onaylanmıştır. Son olarak 28 Ekim 2021’de Nükleer Düzenleme Kurulu, Akkuyu NGS’nin 4’üncü güç ünitesi için ‘inşaat lisansı’nın verilmesine karar vermiştir. Böylelikle, Akkuyu NGS’nin dört ünitesi için de ilk iki lisanslama aşaması ile ÇED raporu aşaması tamamlanmış bulunmaktadır. Bu bağlamda bir kez değil, farklı zamanlarda yapılan farklı araştırmalarla nükleer santralin, yer ve inşaat açısından nükleer güvenlik açısından güvenli olduğu ortaya konmuş bulunmaktadır. Lisanslamanın üçüncü aşaması olan ‘işletme lisansı’, ünitelere ilişkin inşaat ve montaj prosedürleri tamamlandıktan sonra her bir ünite için ayrı ayrı hazırlanan raporların değerlendirilmesi ve yerinde yapılacak denetlemelerden sonra verilebilecektir. Görüldüğü üzere Akkuyu NGS üniteleri art arda yapılan bir seri değerlendirme ve denetlemenin ardından güvenilirliği kanıtlandıktan sonra devreye alınabilecektir.”

Yorumlar (0)
banner69
19
açık
Namaz Vakti 19 Mayıs 2022
İmsak 03:47
Güneş 05:24
Öğle 12:43
İkindi 16:32
Akşam 19:52
Yatsı 21:22
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 36 70
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 36 48
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 36 45
14. Aston Villa 36 44
15. Southampton 37 40
16. Everton 36 36
17. Leeds United 37 35
18. Burnley 36 34
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Getafe 37 39
15. Elche 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31