Aşırı yağış ve fırtına narenciyeyi dibine döktü, üretici perişan oldu

Ekonomi 04.02.2019, 14:00 04.02.2019, 14:00
Aşırı yağış ve fırtına narenciyeyi dibine döktü, üretici perişan oldu
Türkiye’nin narenciye deposu Mersin’de üreticiler dertli. Bir taraftan dalında 45 kuruşa sattıkları portakal ve mandalinanın, büyük kentlerde 35 lira arasında tüketiciye ulaşmasından yakınan narenciye üreticisi, bir taraftan da aşırı yağışlar ve fırtına nedeniyle ürünlerin dalında çürüyüp dökülmesi karşısında çaresiz kaldı. İçinde bulundukları duruma isyan eden üreticiler, devletten borçlarına yapılandırma ya da bir yıl erteleme istiyor.

Türkiye’nin narenciye ihtiyacının büyük bölümünü karşılayan Mersin’de, son 2 ayda peş peşe gelen aşırı yağışlar ve meydana gelen fırtınalar, hasat için bekleyen narenciyeyi dalında çürüterek dibine döktü. Zaten ürününü değerinde satamamaktan şikayetçi olan narenciye üreticisi, doğal afetlerle de bir kez daha zarar etti. Yaşanan bu olumsuzluklar, tüketiciye ulaşan portakal ve mandalinanın fiyatını da 34 katına çıkarttı.

“Meyveler çürüyerek döküldü, dökülmeye de devam ediyor”

Mersin’in kırsal bölgesindeki Bekirde Mahallesi’nde portakal, mandalina ve greyfurt bahçeleri bulunan üreticiler, yaşadıkları sıkıntıları ve çiftçinin içinde bulunduğu durumu anlattılar.

Narenciye üreticisi Mahmut Kutlay, bu haset döneminde çok uzun süreli yağmur yağdığını ve meyvelerini kesemediklerini, üstüne de birkaç kez fırtına olunca meyvelerin hep çürüyerek yere döküldüğünü söyledi.

Halen meyvelerin dökülmeye devam ettiğini belirten Kutlay, “Bu bir afet ama bu düştüğümüz durum ülkeyi yönetenler tarafından da görülmeli ve çiftçilerin hali hatırı sorulmalı.

Şu an Ziraat Bankası’na borcu olmayan hiçbir çiftçimiz yok. Çiftçilerin Ziraat Bankası’na olan borçlarına ya yapılandırma ya bir kısmını ya da tamamını bir yıl erteleme istiyoruz” dedi.

“Portakalı dalında 45 kuruşa sattım. Dışarıda 35 liraya satılıyor”

Portakalı ve mandalinayı değerinde satamamaktan da şikayetçi olan Kutlay, “Ben portakalı dalında 45 kuruşa sattım. Yaklaşık 300 tonluk bir bahçem vardı, 120 bin TL’ye verdim ve hala daha parasını alıp da cebimize koymadık.

Ama bu sene Mersin’de bile çarşıda, pazarda 1 liranın altında görmedim. Dışarıda da 235 liraya satıldığı zamanlar oldu. Bu, çiftçinin direk tüketiciyle buluşamamasından da meydana geliyor.

Elbette aracılar da bundan para kazanacaklar ama mazotun, navlunun çok yüksek olması üreticiyle tüketici arasındaki fiyat farkını çok açıyor. Mazottan, çiftçiden alınan ÖTV alınmasa olmaz mı? İhracatçıdan, armatörlerden alınmıyor, ÖTV’siz, KDV’siz mazot satıyorlar. Bunu çiftçiye de yapabilirler” diye konuştu.

Gübre fiyatları ikiye katlandı

Gübre fiyatlarının da bu yıl iki katına çıktığına dikkat çeken Kutlay, geçen yıl 30 liraya aldıkları amonyum sülfatın şu an 60 lira civarında, 7080 liraya aldıkları taban gübresinin ise 170180 liraya yükseldiğini ifade etti.

Para kazanamadıkları için bahçelerine doğru düzgün bakım da yapamaz hale geldiklerini dile getiren Kutlay, girdi fiyatlarının düşürülmesini isteyerek, “Çiftçinin durumu maalesef uzun yıllardır böyle. Bir de üstüne bu doğal afetler eklenince gerçekten çok zor durumda arkadaşlarımız var. Arazilerini satıyorlar” ifadelerini kullandı.

“Yüzde 40’ı tabanına döküldü”

Üretici Selahattin Er de 100 ton ürün bulunan bahçesinde, doğal afetler nedeniyle yüzde 40’ının tabanına döküldüğünü, yüzde 3040’ının ise dalında lekelendiğini belirterek, “15 gün önce 120 bin liralık malımızı 8 bin liraya verdim.

Dalında zaten meyvenin kalitesine bağlı olarak 4550 kuruştu. Bizim en büyük sıkıntımız girdiler. Girdilerin düşmesi lazım. Geçen yıl 30 liraya aldığımız gübremiz şu anda 60 lira. 30 liraya bakımını yaptığımız narenciyeyi ben 4550 kuruşa vermişim.

Yeni seneye gübremiz 2 katına çıktığına göre biz narenciyemizi 80 kuruşa verebilecek miyiz? Veremeyeceğiz. Geçen sene 300 liraya aldığımız ilaç, şu anda 500550 lira civarında. Bu şekilde biz narenciyemizi yeni yılda 80 kuruş1 liradan satmamız lazım ama onu da ummuyoruz, yine 4550 kuruş olacak” şeklinde konuştu.

“Herkesin vicdanlı olması lazım”

Yüksek fiyat farkı sorununun yıllardır çözülemediğine işaret eden Er, şunları söyledi: “Ben bir yıl çalışıyorum, 45 kuruşa satıyorum. Dışarı çıkmaya gerek yok, Mersin’e 15 kilometrelik mesafede 1,52 liradan aşağıya yiyemezsin portakalı.

Ben bir yıl uğraşıp 45 kuruşa verdiğim meyveyi 15 dakikada 1 lira üzerine ek yapıyor. 1 lira masraf gidiyor mu buna? Gitmiyor. Vicdanlı olunmalı. Benden 45 kuruşa alıyorsan 1 liraya sat, 1 lira 20 kuruşa sat, ben bir tüketici olarak 1 kilo alacağıma 2 kilo alayım, sürüm olsun.

Toplum olarak herkesin vicdanlı olması lazım. Çiftçilik günden güne bitiyor. Devlet büyüklerimizden, en azından özel veya devlet bankalarımıza borcu olan çiftçilerimize yardımcı olmalarını istiyoruz.”

Narenciye üreticisi Kurtuluş Karabulut ise, “170 ağacım var ama bakın ağaca 7 kilo mal kaldı. Kalanı dibinde. İki üç sefer dibini toplattık, acaba hastalık olmaz mı diye. Bütün mandalinalarımız bu durumda. Gördüğünüz şekilde, söylemeye gerek yok. Yanmış vaziyetteyiz. Devlet büyüklerimizden borçların ertelenmesini istiyoruz, yardım bekliyoruz” dedi. 

Yorumlar (0)
banner69
Namaz Vakti 09 Şubat 2023
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 22 54
2. Fenerbahçe 21 45
3. Başakşehir 21 40
4. Beşiktaş 21 39
5. A.Demirspor 21 38
6. Trabzonspor 22 38
7. Kayserispor 21 32
8. Konyaspor 21 27
9. Karagümrük 21 26
10. Gaziantep FK 22 25
11. Alanyaspor 22 25
12. Sivasspor 22 24
13. Antalyaspor 21 24
14. Hatayspor 21 23
15. Ankaragücü 21 22
16. Kasımpaşa 22 22
17. Giresunspor 21 21
18. İstanbulspor 22 21
19. Ümraniye 21 14
Takımlar O P
1. Samsunspor 22 42
2. Eyüpspor 21 41
3. Bodrumspor 21 38
4. Pendikspor 22 37
5. Rizespor 21 37
6. Keçiörengücü 22 37
7. Sakaryaspor 22 37
8. Bandırmaspor 21 34
9. Boluspor 22 34
10. Manisa FK 21 30
11. Göztepe 22 30
12. Adanaspor 22 25
13. Tuzlaspor 22 22
14. Altay 22 19
15. Erzurumspor 22 18
16. Altınordu 21 17
17. Gençlerbirliği 22 16
18. Denizlispor 22 16
19. Yeni Malatyaspor 22 17
Takımlar O P
1. Arsenal 20 50
2. M.City 21 45
3. M. United 22 42
4. Newcastle 21 40
5. Tottenham 22 39
6. Brighton 20 34
7. Brentford 21 33
8. Fulham 22 32
9. Chelsea 21 30
10. Liverpool 20 29
11. Aston Villa 21 28
12. Crystal Palace 21 24
13. Nottingham Forest 21 24
14. Leicester City 21 21
15. Leeds United 21 21
16. Wolves 21 20
17. West Ham United 21 19
18. Everton 21 18
19. Bournemouth 21 17
20. Southampton 21 15
Takımlar O P
1. Barcelona 20 53
2. Real Madrid 20 45
3. Real Sociedad 20 39
4. Atletico Madrid 20 35
5. Rayo Vallecano 20 32
6. Villarreal 20 31
7. Real Betis 20 31
8. Athletic Bilbao 20 29
9. Osasuna 20 29
10. Mallorca 20 28
11. Girona 20 24
12. Celta Vigo 20 23
13. Real Valladolid 20 23
14. Almeria 20 22
15. Espanyol 20 21
16. Sevilla 20 21
17. Valencia 20 20
18. Cadiz 20 19
19. Getafe 20 18
20. Elche 20 9