Aşırı yağış ve fırtına narenciyeyi dibine döktü, üretici perişan oldu

Ekonomi 04.02.2019, 14:00 04.02.2019, 14:00
Aşırı yağış ve fırtına narenciyeyi dibine döktü, üretici perişan oldu
Türkiye’nin narenciye deposu Mersin’de üreticiler dertli. Bir taraftan dalında 45 kuruşa sattıkları portakal ve mandalinanın, büyük kentlerde 35 lira arasında tüketiciye ulaşmasından yakınan narenciye üreticisi, bir taraftan da aşırı yağışlar ve fırtına nedeniyle ürünlerin dalında çürüyüp dökülmesi karşısında çaresiz kaldı. İçinde bulundukları duruma isyan eden üreticiler, devletten borçlarına yapılandırma ya da bir yıl erteleme istiyor.

Türkiye’nin narenciye ihtiyacının büyük bölümünü karşılayan Mersin’de, son 2 ayda peş peşe gelen aşırı yağışlar ve meydana gelen fırtınalar, hasat için bekleyen narenciyeyi dalında çürüterek dibine döktü. Zaten ürününü değerinde satamamaktan şikayetçi olan narenciye üreticisi, doğal afetlerle de bir kez daha zarar etti. Yaşanan bu olumsuzluklar, tüketiciye ulaşan portakal ve mandalinanın fiyatını da 34 katına çıkarttı.

“Meyveler çürüyerek döküldü, dökülmeye de devam ediyor”

Mersin’in kırsal bölgesindeki Bekirde Mahallesi’nde portakal, mandalina ve greyfurt bahçeleri bulunan üreticiler, yaşadıkları sıkıntıları ve çiftçinin içinde bulunduğu durumu anlattılar.

Narenciye üreticisi Mahmut Kutlay, bu haset döneminde çok uzun süreli yağmur yağdığını ve meyvelerini kesemediklerini, üstüne de birkaç kez fırtına olunca meyvelerin hep çürüyerek yere döküldüğünü söyledi.

Halen meyvelerin dökülmeye devam ettiğini belirten Kutlay, “Bu bir afet ama bu düştüğümüz durum ülkeyi yönetenler tarafından da görülmeli ve çiftçilerin hali hatırı sorulmalı.

Şu an Ziraat Bankası’na borcu olmayan hiçbir çiftçimiz yok. Çiftçilerin Ziraat Bankası’na olan borçlarına ya yapılandırma ya bir kısmını ya da tamamını bir yıl erteleme istiyoruz” dedi.

“Portakalı dalında 45 kuruşa sattım. Dışarıda 35 liraya satılıyor”

Portakalı ve mandalinayı değerinde satamamaktan da şikayetçi olan Kutlay, “Ben portakalı dalında 45 kuruşa sattım. Yaklaşık 300 tonluk bir bahçem vardı, 120 bin TL’ye verdim ve hala daha parasını alıp da cebimize koymadık.

Ama bu sene Mersin’de bile çarşıda, pazarda 1 liranın altında görmedim. Dışarıda da 235 liraya satıldığı zamanlar oldu. Bu, çiftçinin direk tüketiciyle buluşamamasından da meydana geliyor.

Elbette aracılar da bundan para kazanacaklar ama mazotun, navlunun çok yüksek olması üreticiyle tüketici arasındaki fiyat farkını çok açıyor. Mazottan, çiftçiden alınan ÖTV alınmasa olmaz mı? İhracatçıdan, armatörlerden alınmıyor, ÖTV’siz, KDV’siz mazot satıyorlar. Bunu çiftçiye de yapabilirler” diye konuştu.

Gübre fiyatları ikiye katlandı

Gübre fiyatlarının da bu yıl iki katına çıktığına dikkat çeken Kutlay, geçen yıl 30 liraya aldıkları amonyum sülfatın şu an 60 lira civarında, 7080 liraya aldıkları taban gübresinin ise 170180 liraya yükseldiğini ifade etti.

Para kazanamadıkları için bahçelerine doğru düzgün bakım da yapamaz hale geldiklerini dile getiren Kutlay, girdi fiyatlarının düşürülmesini isteyerek, “Çiftçinin durumu maalesef uzun yıllardır böyle. Bir de üstüne bu doğal afetler eklenince gerçekten çok zor durumda arkadaşlarımız var. Arazilerini satıyorlar” ifadelerini kullandı.

“Yüzde 40’ı tabanına döküldü”

Üretici Selahattin Er de 100 ton ürün bulunan bahçesinde, doğal afetler nedeniyle yüzde 40’ının tabanına döküldüğünü, yüzde 3040’ının ise dalında lekelendiğini belirterek, “15 gün önce 120 bin liralık malımızı 8 bin liraya verdim.

Dalında zaten meyvenin kalitesine bağlı olarak 4550 kuruştu. Bizim en büyük sıkıntımız girdiler. Girdilerin düşmesi lazım. Geçen yıl 30 liraya aldığımız gübremiz şu anda 60 lira. 30 liraya bakımını yaptığımız narenciyeyi ben 4550 kuruşa vermişim.

Yeni seneye gübremiz 2 katına çıktığına göre biz narenciyemizi 80 kuruşa verebilecek miyiz? Veremeyeceğiz. Geçen sene 300 liraya aldığımız ilaç, şu anda 500550 lira civarında. Bu şekilde biz narenciyemizi yeni yılda 80 kuruş1 liradan satmamız lazım ama onu da ummuyoruz, yine 4550 kuruş olacak” şeklinde konuştu.

“Herkesin vicdanlı olması lazım”

Yüksek fiyat farkı sorununun yıllardır çözülemediğine işaret eden Er, şunları söyledi: “Ben bir yıl çalışıyorum, 45 kuruşa satıyorum. Dışarı çıkmaya gerek yok, Mersin’e 15 kilometrelik mesafede 1,52 liradan aşağıya yiyemezsin portakalı.

Ben bir yıl uğraşıp 45 kuruşa verdiğim meyveyi 15 dakikada 1 lira üzerine ek yapıyor. 1 lira masraf gidiyor mu buna? Gitmiyor. Vicdanlı olunmalı. Benden 45 kuruşa alıyorsan 1 liraya sat, 1 lira 20 kuruşa sat, ben bir tüketici olarak 1 kilo alacağıma 2 kilo alayım, sürüm olsun.

Toplum olarak herkesin vicdanlı olması lazım. Çiftçilik günden güne bitiyor. Devlet büyüklerimizden, en azından özel veya devlet bankalarımıza borcu olan çiftçilerimize yardımcı olmalarını istiyoruz.”

Narenciye üreticisi Kurtuluş Karabulut ise, “170 ağacım var ama bakın ağaca 7 kilo mal kaldı. Kalanı dibinde. İki üç sefer dibini toplattık, acaba hastalık olmaz mı diye. Bütün mandalinalarımız bu durumda. Gördüğünüz şekilde, söylemeye gerek yok. Yanmış vaziyetteyiz. Devlet büyüklerimizden borçların ertelenmesini istiyoruz, yardım bekliyoruz” dedi. 

Yorumlar (0)
banner69
12
kapalı
Namaz Vakti 09 Aralık 2021
İmsak 06:09
Güneş 07:35
Öğle 12:38
İkindi 15:11
Akşam 17:32
Yatsı 18:52
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Konyaspor 15 27
3. Fenerbahçe 15 27
4. Hatayspor 15 26
5. Başakşehir 15 25
6. Alanyaspor 15 24
7. Galatasaray 15 23
8. Karagümrük 15 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Giresunspor 15 19
13. Kayserispor 15 19
14. Altay 15 18
15. Antalyaspor 15 18
16. Gaziantep FK 15 18
17. Göztepe 15 14
18. Öznur Kablo Yeni Malatya 15 14
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 15 10
Takımlar O P
1. Ankaragücü 15 30
2. Erzurumspor 13 28
3. Ümraniye 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Samsunspor 14 22
7. Tuzlaspor 13 21
8. İstanbulspor 14 20
9. Kocaelispor 14 20
10. Gençlerbirliği 14 20
11. Boluspor 14 19
12. Adanaspor 15 19
13. Menemenspor 14 18
14. Bursaspor 14 17
15. Manisa FK 15 17
16. Denizlispor 14 15
17. Ankara Keçiörengücü 14 14
18. Altınordu 15 13
19. Balıkesirspor 14 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Tottenham 14 25
6. M. United 15 24
7. Arsenal 15 23
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Aston Villa 15 19
11. Leicester City 15 19
12. Everton 15 18
13. Brentford 15 17
14. Crystal Palace 15 16
15. Leeds United 15 16
16. Southampton 15 16
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 15 10
Takımlar O P
1. Real Madrid 16 39
2. Sevilla 15 31
3. Real Betis 16 30
4. Atletico Madrid 15 29
5. Real Sociedad 16 29
6. Rayo Vallecano 16 27
7. Barcelona 15 23
8. Valencia 16 22
9. Athletic Bilbao 16 21
10. Osasuna 16 21
11. Espanyol 16 20
12. Mallorca 16 19
13. Villarreal 15 16
14. Celta de Vigo 16 16
15. Granada 15 15
16. Elche 16 15
17. Deportivo Alaves 15 14
18. Cádiz 16 12
19. Getafe 16 11
20. Levante 16 8