Zirai Don Mersin’i Vurdu, Sebze-Meyveye Ulaşmak Hayal Oldu

Mersin’de geçen ay yaşanan zirai don, etkisini bu günlerde göstermeye başladı.

Ekonomi 20.04.2022, 10:28 20.04.2022, 15:12
Zirai Don Mersin’i Vurdu, Sebze-Meyveye Ulaşmak Hayal Oldu

Mersin’de geçen ay yaşanan zirai don, etkisini bu günlerde göstermeye başladı. Zirai don, hem Mersin’in hem Türkiye’nin sebze-meyve deposu merkez Akdeniz ilçesinde hemen hemen tüm sebze ve meyveyi vurdu. Üretimde çok ciddi oranda verim düşüklüğü yaşanırken, başta domates, biber, patlıcan, salatalık, şeftali, nektarin, erik ve badem olmak üzere sebze ve meyvenin tüketiciye ulaşması neredeyse hayal oldu. Üreticiler, ürün azlığının fiyatları yükselteceği uyarısında bulundular.,


Geçen ay Türkiye genelinde etkili olan zirai don, Mersin’i fena vurdu. İl genelinde üreticilerin aldıkları önlemlere karşın hava sıcaklıklarının beklenmedik şekilde düşmesi hem verimi ciddi oranda düşürdü hem üreticiyi perişan etti. Özellikle Mersin’in merkez Akdeniz ilçesinde 19 Mart gecesi yaşanan zirai donda hava sıcaklığı eksi 7-8 dereceye kadar düşünce, başta sert çekirdekli meyveler olmak üzere tüm sebzeler de büyük zarar gördü. Şeftali, nektarin, elma, erik gibi meyvelerde don afeti nedeniyle çiçeklenme bile olmazken, örtü altında yetişen domates, biber, patlıcan, salatalık gibi sebzeler de yandı. Limon bahçelerindeki genç limon ağaçları da kururken, üreticiler bahçelerindeki başta nektarin olmak üzere çiçek bile vermeyen meyve ağaçlarını kesmeye başladı. Seralarda ise neredeyse biber ve domates kalmadı.

Mersin Akdeniz Ziraat Odası Başkanı Musa Yılmaz, ülkenin önemli sebze ve meyve üretim merkezlerinin başında gelen Akdeniz ilçesi Kazanlı Mahallesi'nde dondan etkilenen sera ve bahçeleri gezerek, üreticilerden bilgi aldı. Kuruyan limon bahçelerini ve parmakla sayılacak kadar az ürün veren biber seralarını dolaşan Yılmaz, eline motorlu testereyi alarak, nektarin ağaçlarını kesen üreticilere de yardım etti.

“Örtü altı üretimde ciddi derecede verim düşüklüğü var”

Ziraat Odası Başkanı Yılmaz, burada yaptığı açıklamada, Mersin’de geçen ay yaşanan zirai don nedeniyle üreticilerin büyük sıkıntı içinde olduklarını söyledi. Zirai don nedeniyle örtü altı üretimde ciddi derecede verim düşüklüğü olduğunu belirten Yılmaz, “Başta biber olmak üzere bütün ürünlerimizde verim düşüklüğü var; verim yüzde 50 oranında düştü. Domateste, salatalıkta, örtü altı bütün ürünlerde yaşıyoruz. Dolayısıyla bir üründe verim ne kadar azsa o ürünün fiyatı o kadar yüksek olacak. Kaldı ki, örtü altında ürettiğimiz ürünlerimizin üretim maliyetleri çok yüksek. Fiyata yetişemiyoruz. Bu girdi fiyatlarımızla bu çiftçinin ayakta kalma şansını çok fazla görmüyoruz” dedi.

“Narenciyemizi bu kadar vurduğunu ilk günlerde hissetmedik”

Zirai donun ardından yaptıkları tespitlerde, özellikle şeftali, nektarin, erik, badem gibi sert çekirdekli meyve ağaçlarının tamamında hiç çiçek bırakmadığına dikkat çeken Yılmaz, “Bunun ağıdını yaparken, narenciyemizi bu kadar vurduğunu ilk günlerde hissetmedik. İlerleyen süreçte baktık ki, narenciye bahçelerimiz kurumaya başladı. Bu ağaçlar en az iki yıl kendisini toparlayıncaya kadar hiç oradan ürün almadan masraf edeceğiz. Nereye kadar direneceğiz, nereye kadar buna katlanacağız onu da bilmiyoruz şu an” diye konuştu.

“Tüketici 50 liradan aşağıya yiyemeyecek”

Akdeniz ilçesinin hemen bütün bölgelerinde sert çekirdekli kalmadığına işaret eden Yılmaz, bu durumun fiyatlara yansıyacağını vurgulayarak, “Kalan yerlerdeki ürünlerimizi de üretici 50 liradan aşağıya yiyemeyecek. Böyle de bir sorunla karşı karşıyayız. Diğer ilçelerde de Anamur’a kadar sahil bandı sert çekirdeklilerde komple aynı durumda. Adana ve Antalya’da da aynı. Sert çekirdeklide çok ciddi problem yaşayacağız” ifadelerini kullandı.
Üreticinin sıkıntılarını atlatabilmesi için taleplerini de sıralayan Yılmaz, “Çiftçi borçlarının faizsiz şekilde en az iki yıl ertelenmesini talep ediyoruz. Borçlu çiftçilerimiz bu ertelemeyi alırlarsa bir nebze rahatlayacaklar. Bu yıl ya da önümüzdeki yıl iki yıllık mahsulün bir kısmının telafi edilmesini, bir kısmıyla alakalı çiftçilerimize belli bir destekte bulunulmasını isteriz ki bu gübre, mazot, elektrik fiyatları desteği olabilir” şeklinde konuştu.

“Geçen sene dönümden 2-2,5 ton topluyordum, şu anda 300 kiloyu zor toplayacağım”

Kazanlı’da biber serası olan üretici İbrahim Çetinkaya da geçen yıl serada bir dönümden 2,5 ton dolma biber toplarken, şu anda 300 kilogramı toplayamadıklarını söyledi. Zirai don nedeniyle çok mağdur olduklarını belirten Çetinkaya, “Geçmişte soğukla şu anda da sıcakla mücadele ediyoruz. Bu durum fiyatlara da yansıyor. Şu anda halde dolma biberin kilogramı 11 lira. Piyasada, pazarlarda kaç lira bilmiyorum. Ben geçen sene buradan 3 liraya dönümden 2-2,5 ton topluyordum, şu anda 300 kiloyu zor toplayacağım. Üretici olarak biz bu şartlarda seneye bu üretimi yapamayacağız. Zor durumdayız, ürün yok” dedi.

“Tarım ürününün parasını direkt tüketiciye ileten yiyor”

Limon ve nektarin bahçeleri olan üretici Süleyman Yaman ise daha önce sera olan bütün alanlarını limon bahçesine çevirdiğini, ancak iki yaşındaki ağaçları tam meyve vereceği sırada don vurduğunu dile getirerek, “Aklım erdi ereli bu tarihlerde böyle soğuk olmadı. Tam ekmeğini yiyecektik bir soğukta mahsul tamamen bitti. Toplam 45 dönüm limon bahçesinden yaklaşık 200 ton mahsul bekliyorduk, bir çiçek bile yok. Limonda yediğimiz darbeyi nektarinde de yedik. Ondan dolayı da kesmek zorunda kaldık. Üstünde bir tane meyvesi bile kalmadı. 15 dönümün tamamını keseceğiz” şeklinde konuştu.

Yaklaşık 5 yıl önce ‘Üretici niye kazanamıyor’ diyerek alternatif aradığını belirten Yaman, komisyonculuk ve sevkiyatçılık da yaptığını söyledi. Yaman, “Maalesef, bu paranın yenildiği bir yer var; o tarım ürününün parasını direkt tüketiciye ileten yiyor. Bugünkü piyasada biber 11 lira. İşçisiyle, navlunuyla, nakliyesiyle yaklaşık 16-17 liraya mal olur. Bakıyoruz pazarlardaki etiket 30 lira. Domates de burada 3-4 lira, marketlerde 25-30 lira. Bu para, ne sevk edenin ne üretenin ne de komisyoncunun cebinde. Nerede bu para? Ya markettedir ya manavdadır ya pazarlardadır” diye konuştu.

Yorumlar (0)
banner69
32
açık
Namaz Vakti 26 Mayıs 2022
İmsak 03:40
Güneş 05:20
Öğle 12:44
İkindi 16:33
Akşam 19:57
Yatsı 21:30
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31