Domateste "dayanıklı bitki genlerini" belirleyen ekip, ilaçsız üretime hazırlanıyor

- Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölüm Başkanı Prof. Dr. Hüseyin Basım:- "Bakteri bitkiye girip çoğalmaya başladığında hassas ve dayanıklı domates bitkisinde hangi genlerin aktif olduğunu tespit edebiliyoruz. Bu konuda iki farklı araştırma projesi tamamladık, dayanıklılıkta rol alan genleri belirlemiş olduk"- "Genleri biliyoruz, bundan sonraki yapacağımız araştırma projemizde de hastalığa hassas domates bitkisinde CRISPR-cas9 yöntemiyle gen üzerinde bazı değişiklikler yapıp, dayanıklı bitkiyi elde etmiş olacağız"- "Hiçbir ilaç kullanımına gerek kalmayacak. Domates tohumunuz hastalıkla bulaşık bile olsa, bitki dayanıklı olduğu için orada bakteri gelişmesine izin vermeyecek"

Genel 01.03.2021, 11:01
Domateste

ANTALYA (AA) - HATİCE ÖZDEMİR TOSUN - Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nde domateste hastalıklara karşı dayanıklı bitki için ülkeye özgü genleri tespit eden ekip, hiçbir ilaç kullanmadan domates yetiştirmek için çalışmalara başladı.

Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölüm Başkanı Prof. Dr. Hüseyin Basım, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bitkileri hastalıklardan korumak amacıyla çeşitli çalışmalar yürüttüklerini söyledi.

Bitkiyi kültürel, fiziksel, biyolojik yöntemlerle hastalıklara karşı korumaya çalıştıklarını, en son kimyasal ilaçlara başvurduklarını anlatan Basım, mümkün olduğunca kimyasal mücadeleyi minimum düzeye indirmeye çalıştıklarını ifade etti.

Bitkiyi korumada en kalıcı ve çevre dostu yöntemlerden birinin dayanıklı bitki geliştirme olduğuna değinen Basım, "Bitkiniz hastalığa ya da böceğe karşı dayanıklıysa onunla ilgili herhangi bir mücadele yapmaya pek gerek kalmıyor. Dolayısıyla kimyasal ilaçları da kullanmayabiliriz." dedi.

Özellikle domateste bakteriyel solgunluk ve kanser denilen bir hastalık olduğuna dikkati çeken Basım, hastalığın bitkinin iç dokularında gelişip, çoğaldığı için mevcut ilaçlarla engellemenin mümkün olmadığını kaydetti.

Basım, bitkiye dışarıdan müdahale etme durumunun söz konusu olmadığı için dayanıklı bitki geliştirme çabalarının büyük önem taşıdığını söyledi.

- "Dayanıklı bitki için kendimize özgü genleri belirledik"

Bu doğrultuda Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü olarak dayanıklı bitki üzerinde çalışma yaptıklarını anlatan Basım, şöyle konuştu:

"Bitki ile hastalık etmeni arasındaki ilişkileri genler bazında tanımlıyoruz. Bakteri bitkiye girip çoğalmaya başladığında hassas ve dayanıklı domates bitkisinde hangi genlerin aktif olduğunu tespit edebiliyoruz. Bu konuda iki farklı araştırma projesi tamamladık ve dayanıklılıkta rol alan genleri belirlemiş olduk. Bu hastalıkla ilgili kendimize, ülkemize özgü genleri belirledik. Genleri biliyoruz, bundan sonraki yapacağımız araştırma projemizde de hastalığa hassas domates bitkisinde CRISPR-cas9 yöntemiyle gen üzerinde bazı değişiklikler yapıp, dayanıklı bitkiyi elde etmiş olacağız."

- "Dayanıklı bitki ile ilaç kullanmaya gerek kalmayacak"

Basım, üniversitenin destek verdiği transkriptom projelerinin başarılı şekilde tamamlandığını, uluslararası bir dergide de yayımlanacağını bildirdi.

Proje kapsamında 3-4 yıl içinde de dayanıklı bitki ile domates yetiştiriciliğinin başlayabileceğini belirten Basım, "Dayanıklı bitki üretimiyle kullandığımız ilaçları tamamen minimize etmiş olacağız. Hiçbir ilaç kullanımına gerek kalmayacak. Domates tohumunuz hastalıkla bulaşık bile olsa, bitki dayanıklı olduğu için orada bakteri gelişmesine izin vermeyecek." dedi.

Dayanıklı bitkinin yaygınlaşmasıyla ilaç kalıntısı gibi sorunların da ortadan kalkacağını vurgulayan Basım, kendilerinin domatesle başladığını, zaman içinde başka bitki türlerinde de çalışmaların yapılabileceğini kaydetti.

Bölümde hıyarla ilgili de çalışma yürütüldüğüne değinen Basım, "Kendimize özgü geni geliştirdik, bunu farklı bitki türlerinde de geliştirebiliriz. Hıyardan tutun da bibere, patlıcana, meyve ağaçlarına kadar bu çalışmayı götürebilirsiniz." ifadesini kullandı.

Basım, tüm dünya için önemli olan bu çalışmadan dolayı gurur duyduklarını sözlerine ekledi.



Yorumlar (0)
9
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 11 Nisan 2021
İmsak 04:43
Güneş 06:06
Öğle 12:48
İkindi 16:26
Akşam 19:19
Yatsı 20:37
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 31 67
2. Fenerbahçe 32 63
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Gaziantep FK 31 50
6. Alanyaspor 32 49
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Göztepe 33 46
10. Sivasspor 31 44
11. Konyaspor 31 40
12. Antalyaspor 32 39
13. Rizespor 32 36
14. Kasımpaşa 32 35
15. Malatyaspor 31 33
16. Ankaragücü 31 33
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 31 33
19. Gençlerbirliği 31 31
20. Erzurumspor 32 28
21. Denizlispor 31 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 29 60
2. Samsunspor 29 57
3. Adana Demirspor 29 55
4. Altay 29 53
5. Altınordu 29 52
6. İstanbulspor 29 51
7. Ankara Keçiörengücü 29 49
8. Tuzlaspor 29 41
9. Bursaspor 28 40
10. Bandırmaspor 29 39
11. Ümraniye 28 38
12. Boluspor 29 35
13. Balıkesirspor 29 32
14. Adanaspor 28 31
15. Menemenspor 29 30
16. Akhisar Bld.Spor 29 25
17. Ankaraspor 28 19
18. Eskişehirspor 29 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 30 60
3. Leicester City 30 56
4. Chelsea 31 54
5. Liverpool 31 52
6. West Ham 30 52
7. Tottenham 30 49
8. Everton 29 47
9. Leeds United 31 45
10. Aston Villa 30 44
11. Arsenal 30 42
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 30 36
15. Burnley 30 33
16. Brighton 30 32
17. Newcastle 30 29
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 30 21
20. Sheffield United 30 14
Takımlar O P
1. Real Madrid 30 66
2. Atletico Madrid 29 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 29 58
5. Real Sociedad 29 46
6. Real Betis 29 46
7. Villarreal 29 46
8. Levante 30 38
9. Celta de Vigo 29 37
10. Athletic Bilbao 30 37
11. Granada 29 36
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 29 33
14. Osasuna 29 31
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 29 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23