Gastronomi turizminde ciğerin adresleri: Edirne, Şanlıurfa, Adana, Diyarbakır

- Edirne'yi Tanıtma ve Tava Ciğer Koruma Derneği Başkanı Bahri Dinar:-"Dünyanın her tarafından insanlar Edirne'ye tava ciğer yemeye geliyor"- Şanlıurfa Gastronomi Turizmi Derneği Başkanı Abdurrahman Acar:- "Çevre illerden günlük tüketimi karşılayamayınca ciğer takviyesi yaptığımız zamanlar oluyor. Günlük 5 ton civarında kentimizde ciğer tüketiliyor"- Adanalı kebapçı Mehmet Demircioğlu:-"Her bölgenin kendisine has ciğer kültürü ve tarzı var. Edirne’de tavada, Diyarbakır, Adana ve Şanlıurfa’da mangalda yapılır"- Diyarbakırlı ciğer ustası Cuma Akın:- "Çevre illerden, ABD, İngiltere, Almanya, Fransa gibi yurt dışından gelen müşterilerimiz de var"

KÜLTÜR-SANAT 15.11.2021, 11:41
Gastronomi turizminde ciğerin adresleri: Edirne, Şanlıurfa, Adana, Diyarbakır

EDİRNE (AA) - Son dönemde tanıtım ataklarıyla gastronomi turizminde öne çıkan ciğer, kentlerin turizm ve ekonomilerine katkı sağlıyor.

Sunumuyla, doğranışıyla, pişirilmesiyle bölgesel farklılıklar gösterse de ciğer, Edirne, Şanlıurfa, Diyarbakır ve Adana gibi illerde hem yerli halk hem de turistlerin vazgeçemediği lezzetler arasında yer alıyor.

Geçmişte gastronomi turizminde çok fazla yeri olmasa da ciğer, son dönemlerdeki tescil ve tanıtım hamleleriyle bazı şehirlerin mutfakları için vazgeçilmezlerden oldu.

Şanlıurfa ve Adana'da sabahın erken saatlerinde yenen şiş ciğer, öğle ve akşam vakti Edirne'de tüketilen tava ciğer, akşam menülerinde Diyarbakır'ın közde ciğeri, yerel lezzetler durağı yolcularının aradığı tatlar arasında yer alıyor.

Gastronomi turizminin vazgeçilmezleri arasına girmesi nedeniyle arzının talebe yetmemesi, son günlerde ciğerin kilogram fiyatını artırdı, bu da porsiyonlara yansıdı.

- Edirne'ye gelen mutlaka tava ciğerin tadına bakıyor

Edirne'yi Tanıtma ve Tava Ciğer Koruma Derneği Başkanı Bahri Dinar, AA muhabirine, Edirne tava ciğerinin dünyanın en leziz yöresel yemeklerinden olduğunu söyledi.

Tava ciğerin turistik bir yiyecek haline geldiğini belirten Dinar, "Dünyanın her tarafından insanlar, Edirne'ye tava ciğer yemeye geliyor. Bazen bakıyoruz, müşterilerimiz iş yerimizi açarken 'Tava ciğer servisi başladı mı?' diye soruyor. Yurt içinden ve dışından gelen turistler bir öğün değil, üç öğün tava ciğer yiyor. 'Üç öğün tava ciğer yenir mi? Edirne'mizin başka lezzetleri de var.' diye soruyoruz. Onlar da biz bir kere geldik buraya, bir daha ne zaman geleceğiz, 3 öğün tava ciğer yiyeyim diyorlar." ifadelerini kullandı.

Dinar, tava ciğere artan ilginin kent ekonomisine önemli katkı sağladığını söyledi.

Edirne'de 30'a yakın tava ciğercisi olduğunu kaydeden Dinar, ciğercilerde birçok kişinin istihdam edildiğini, ciğerin garnitürleri olan domates, biber ve soğanın da istihdam oluşturduğunu belirtti.

Ciğerin farklı şehirlerde farklı yöntemlerle pişirilerek de tüketildiğini ifade eden Dinar, "Bakıyoruz biz Adana'da, Şanlıurfa'da, Diyarbakır'da da ciğerci kardeşlerimiz var. Onlar da çok güzel ciğer yapıyorlar. Televizyonlardan onları da seyrediyoruz. Ama biz bu kehribar gibi sarı kelebek kadar hafif tava ciğeri 3 öğüne çıkardık. Sabah, öğle ve akşam insanlar bunu yemeye doyamıyorlar. Tava ciğerin yanında dünyanın en tatlı acısını yiyoruz. Karaağaç acı biberi. Sadece ve sadece Edirne'de Karaağaç Mahalle'mizde yetişiyor." diye konuştu.

- Şanlıurfa'da günlük 5 ton tüketiliyor

"Kebap diyarı" olarak nitelendirilen Şanlıurfa'da günlük ortalama 5 ton civarında ciğer kebabı tüketiliyor.

Yemek kültürü ve lezzetleriyle adından söz ettiren kentin neredeyse her köşesine kurulan seyyar tezgahlardan dumanlar yükseliyor.

Kaldırıma kurulan küçük masa ve taburelerde oturanlar, şişlere saplanarak birkaç dakikada pişirilen ciğerin servis edilmesini adeta sabırsızlıkla bekliyor.

Et tüketiminin yoğun olduğu kentte her gün 500 civarında küçükbaş hayvan kesilirken ihtiyaç durumunda da çevre illerden ciğer takviyesi yapılıyor.

Porsiyonu ortalama 20 lira civarında olan lezzet, bol soğan, salata ve ayran eşliğinde servis ediliyor.

Hatta bazı restoranlar, "nöbetçi ciğerci" olarak gece gündüz hizmet veriyor.

- "Çevre illerden ciğer takviyesi yapılıyor"

Şanlıurfa Gastronomi Turizmi Derneği Başkanı Abdurrahman Acar, kentin gastronomi turizmindeki payının her geçen gün arttığını söyledi.

Gastronomi turistlerinin normal turistlerden iki kat daha fazla harcadığını belirten Acar, tanıtımı iyi yapılan yemeklerin yatırım olarak kentlere döndüğünü dile getirdi.

Ciğer kebabının Şanlıurfa'da üç öğün yenildiğini ifade eden Acar, şunları kaydetti:

"Gastronomi turizminin ilimiz ekonomisine katkısı her geçen gün daha da büyüyor. Kendimize has bir ciğer kebabımız var, yüzlerce yıldır bizim sofralarımızın vazgeçilmezlerinden birisi de ciğer kebabımızdır. Çevre illerden günlük tüketimi karşılayamayınca ciğer takviyesi yaptığımız zamanlar oluyor. Günlük 5 ton civarında kentimizde ciğer tüketiliyor.

Ciğer kebabının Şanlıurfa gastronomisine büyük katkısı var. Bizim şehrin belli bölgelerinde toplu halde olan ciğer restoranları da var. Biz Şanlıurfa'ya gelen misafirlerimizi ilk ciğer sofrasına oturtuyoruz. Şanlıurfa'ya gelen ciğer yemeden ayrılıyorsa gelmiş sayılmıyor. Eğer tadına baktıysanız da vazgeçip bıkamayacağınız bir lezzetle karşı karşıya kalırsınız."

- "Şehir dışından gelenler var"

Ciğerci Lütfi Yüksekyayla da yaklaşık 25 yıldır kentte ciğer ustalığı yaptığını söyledi.

Şanlıurfa'da sabahın erken saatlerinden başlayıp gecenin geç saatlerine kadar günün her öğünü ciğer tüketildiğini belirten Yüksekyayla, "Erkek kuzu ciğeri kullanıyoruz. Küçük küçük doğrayıp kuyruk yağıyla beraber ciğere özel olan çelik şişlere saplıyoruz. Şanlıurfa isotunu üzerine serperek pişiyoruz. Ciğer közde kısık ateşte hemen pişer. Yine sıcak lavaş ekmekle birlikte servis edilir. Şehir dışından gelen misafirlerimiz komşu illerden ve ilçelerden günü birlik gelip ciğer yiyip gidenler bile oluyor. Ramazan ayında iftar ile sahur arasında bu lezzetli keyif sürer." diye konuştu.

- Adana'nın tescilli lezzeti büyük talep görüyor

Adana'da tescilli ciğer kebabı kahvaltı büyük ilgi görüyor.

Kentin tarihi Kazancılar Çarşısı'ndaki "Ciğerciler Sokağı" adıyla anılan caddede havanın aydınlanmasıyla tatlı bir telaş başlıyor.

Mangallarını kuran esnaf, bir yandan ciğerleri şişe saplarken diğer yandan da etrafına tabure dizilmiş küçük masaların üzerine ciğerin vazgeçilmezi şalgam başta olmak üzere bol soğan, domates ezmesi ve yeşillikleri özenle yerleştiriyor.

Sabah saatlerinden itibaren dumanların yükseldiği ve güzel kokuların yayıldığı sokağa gelen müşteriler, geleneksel kahvaltı masasındaki zeytin, peynir ve reçel gibi ürünler yerine bol acılı ciğer kebabı yiyor, çay yerine şalgam suyu içiyor.

Tarihi çarşıda yaklaşık 40 yıldır ciğer kebabı ustalığı yapan Mehmet Demircioğlu, dede mesleğini devam ettirdiğini söyledi.

Adana'da sabahın ilk saatlerinde kahvaltı olarak ciğerin tercih edildiğini belirten Demircioğlu, "Her bölgenin kendisine has ciğer kültürü ve tarzı var. Edirne’de tavada, Diyarbakır, Adana ve Şanlıurfa’da mangalda yapılır. Kimi isotlu pişirir, kimi sade, kimi yağlı ve kimi de küçük pişirir. Bu, bir tarzdır, sunuma bağlı olan bir şeydir. Önemli olan ciğerin sade tüketilmesidir. Doğrandıktan sonra hemen şişe takılıp, güzel bir şekilde ateşte pişirilip insanlara sunmaktır. Adana’da bir sevdadır sabahları mangalda ciğer." ifadelerini kullandı.

Ciğer turizminin Adana'ya çok katkısının olduğunu dile getiren Demircioğlu, Türkiye'nin her bölgesinden insanların akın akın ciğer yemeye geldiğini ve bazen talebi karşılamakta yetersiz olduklarını söyledi.

Çarşıda 35 yıldır kebapçılık yapan ciğer ustası İbrahim Akar da Adana ciğerinin kendisine has lezzetinin olduğunu ve bu yüzden insanların ilgi gösterdiğini anlattı.

Akar, "İngiltere, Rusya ve birçok ülkeden gelen müşterilerim var. Burası her gün turist alan bir yer, turistler ciğere geliyorlar. Çevre illerden de yoğun bir şekilde geliyorlar. Ciğer Adana’da 24 saat yeniyor. Yerli ve yabancı insanlar buraya sadece ciğer yemeye geliyor." dedi.

Sabahın erken saatinde başlayan ciğer mesaisinin gecenin geç saatine kadar devam ettiğini anlatan Mustafa Özhan da yemek kültürlerinde ciğerin ayrı bir yerinin olduğunu kaydetti.

- "Diyarbakır'a ayağının tozuyla ciğer yemeğe geliyorlar"

Binlerce tarih ve kültür varlığına sahip Diyarbakır, bünyesinde barındırdığı farklı kültürler sayesinde zengin mutfağıyla da ziyaretçilerinin büyük beğenisini alıyor. Kentin damak çatlatan lezzetleri arasında yer alan ciğer kebabı, son yıllarda gördüğü büyük ilgi sonucunda restoranlardaki menülerin ilk sırasına yerleşti.

Geçmiş yıllarda düşük gelirlilerin tercih ettiği ciğer kebabı, lezzetiyle yöre halkının yanı sıra turistik amaçlı kente gelen yerli ve yabancı turistlerin de tercihlerinde ilk sırada yer aldı.

Kentte ciğer kebabına günün her öğününde artan talep dolayısıyla bir yandan mevcut ciğerciler yeni şubeler açarken diğer yandan da yeni salonlar hizmete sunuldu. Özellikle tarihi Sur ilçesinde sabahın erken saatlerinde ve gece kurulan seyyar tezgahlarda hazırlanan ciğer kebabı, yoğun ilgi görüyor.

Kentteki ciğer ustalarından Cuma Akın, 32 yıldır bu işi yaptığını, ciğer kebabının eskiden az sayıda seyyar arabada pişirildiğini söyledi.

Uzun yıllar önce kentte et ızgara ve sulu yemeklerin daha çok tercih edildiğini anlatan Akın, "Ciğer, eskiden fakir kebabı iken şimdi zengini de fakiri de tercih ediyor. Diyarbakır'a gelen ayağının tozuyla ciğer yemeğe geliyor. Çevre illerden, ABD, İngiltere, Almanya, Fransa gibi yurt dışından gelen müşterilerimiz de var." ifadelerini kullandı.

Şu anda Diyarbakır'da günde 5 tonun üzerinde ciğer tüketildiği bilgisini veren Akın, artan talep üzerine şube sayısını ikiye çıkardıklarını bildirdi.

Akın, "Daha önce tek mangalda yaptığımız ciğer kebabını şimdi 5 mangalda yapıyoruz. İş yerimiz ilk açıldığında 5 olan çalışan sayısı 50'ye çıktı. Yaklaşık 7 yıl önce günlük 50 kilogram olan ciğer tüketimi bugün 500 kilograma yükseldi." dedi.

Akın, bazı müşterilerin ciğeri paketleyip uçakla İstanbul, Ankara ve İzmir gibi Türkiye'nin farklı kentlerine götürdüğünü belirtti.

Van'dan kente gelen Azat Güvener de 15 kişilik arkadaş ekibiyle gezdiklerini söyledi.

Öncelikle kentin tarihi ve turistik mekanlarını ziyaret ettiklerini belirten Güvener, şöyle konuştu:

"Bizim oralarda herkes 'Diyarbakır'da ciğer yiyin.' diye tavsiye ediyor. Diyarbakır'a adım attığımız andan itibaren 'ciğer yiyeceğiz' düşüncesi aklımızda var. Kenti gezdikten sonra böyle müthiş bir ciğer kebabı yedik. Tadına doyulmaz."

Bölgenin birçok yemeğinin güzel olduğunu kaydeden Güvener, Diyarbakır'a gelen ziyaretçilere ciğer kebabı yemeden dönmemelerini tavsiye etti.

Yorumlar (0)
banner69
7
kapalı
Namaz Vakti 27 Ocak 2022
İmsak 06:18
Güneş 07:41
Öğle 12:59
İkindi 15:44
Akşam 18:08
Yatsı 19:25
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11