Tıp tarihi Adana’dan başlar

Altınoran Düşünce ve Sanat Platformu Başkanı Dr. Haluk Uygur, hekimlik faaliyetinin bir devlet yönetim biçimi ilk olarak Çukurova’da başladığını, dünyanın ilk organ naklinin Yumurtalık’ta yapıldığını, en eski tıp kitabının Adana’da yazıldığını belirterek, "Lokman Hekim Efsanasi’nin de niye bu bölgede anlatıldığına anlam verebilirsiniz" dedi.

Sağlık 06.12.2021, 10:44
Tıp tarihi Adana’dan başlar

Altınoran Düşünce ve Sanat Platformu Başkanı Dr. Haluk Uygur, hekimlik faaliyetinin bir devlet yönetim biçimi ilk olarak Çukurova’da başladığını, dünyanın ilk organ naklinin Yumurtalık’ta yapıldığını, en eski tıp kitabının Adana’da yazıldığını belirterek, "Lokman Hekim Efsanasi’nin de niye bu bölgede anlatıldığına anlam verebilirsiniz" dedi.

Dr. Haluk Uygur, Anadolu tarihinin Helenistik dönemle başladığına dair yanlış bir kanı bulunduğunu, bu nedenle Yunanistan’ın Anadolu’dan hak istediğini, Avrupa’nın geleneksel düşüncesi felsefenin, matematiğin ve tıbbın Helenistik dönemden itibaren başladığını iddia ettiğini söyledi. Göbekli Tepe ve onun mimar ile heykeltıraşlarının bunun hiç de böyle olmadığını ispatladığını ve tıbbın kaynağının da Hipokrat’tan önce olduğunu Adana Tıp Tarihine bakınca anlaşılması gerektiğini ifade eden Uygur, "Birçok arkeolojik kazı, Anadolu’da Helen uygarlığından 1500 yıl önce Hitit (Eti) uygarlığının olduğunu, bu uygarlığın federatif yapısı içinde Adana-Mersin ve Hatay’ı kapsayan Kizzuwatna isimli bir krallığın yaşadığını göstermektedir. Bu krallık öyle bir krallıktı ki, doktor rahipler tarafından yönetilmekte, bu nedenle de saygı görüp, günümüz Vatikan’ı gibi hiç ordusu olmadan yaşamını sürdürmekteydi. Kizzuwatna’yı yöneten rahipler bitki ve hayvan etinden özellikle de kuş etinden ilaçlar yapar, tüm dünyadan bölgeye şifa aramaya gelen hastalara, bu ilaçları biraz da büyü karıştırıp verirlerdi. Bu yönleriyle herkese ulaşabildikleri için de saygıyla anılırlardı. Örneğin bulunan yazıtlardan Hitit İmparatoru Muvattalli’nin bölgeye muhtemelen hastalığını tedavi ettirmeye geldiği anlaşılmaktadır" dedi.

Muvattalli’nin oğlu Urhiteşup’un da bu nedenle Adana’ya geldiğinin bilindiğini belirten Uygur, şöyle devam etti:

"III. Hattuşil ise ağabeyi öldükten sonra, yeğeni Urhiteşup’la girdiği iktidar mücadelesini, Kizzuwatnalı bir doktor-rahibin kızı Puduhepa ile evlenerek kazanmıştır. Yine Anadolu Medeniyetleri Müzesinde bulunan taşa yazılmış mektuplardan Mısır Firavunu II. Ramses ile Hitit’in Kizzuwatnalı Kraliçesi Puduhepa arasında sağlıkla ilgili yazışmalar olduğunu bilmekteyiz. Yazışmalardan Puduhepa’nın da bir sağıltıcı (hekim) olduğu, en azından etrafında sağıltıcılar bulundurduğu görülmektedir."

Hipokrat’ın önemini küçültmediğini aksine Hipokrat’ın, hastaların ve hastalıkların kaydını tutarak, o zamana kadar bulundukları yerde tedavi gören hastaları, Askülapion (Sağlık Tanrısının Evi) adını verdiği yerlere götürerek ve kendi arkasından hekimlik yapacak insanları yetiştirerek, ilk hastane ve ilk tıp okullarını kuran kişi olarak tarihe geçmiştir. Hipokratın Anadolu’da açtığı üç büyük Askülapion’un biri de Adana’nın Yumurtalık ilçesinde bulunduğu yerde kurulmuş Aegea (Ayas) Antik Kenti’ndedir. Aegea ismi Sağlık Tanrısı Askülap’ın kızı ve efsaneye göre Hipokrat’ın annesi (doktor) Hyegea’dan gelmektedir. Hygea aynı zamanda hijyen kelimesinin kaynağıdır" dedi.

İlk organ nakli, ilk tıp kitabı

Efsaneye göre, Cosmo ve Damian isimli ikiz kardeş iki hekim, bir zencinin ayağını bir beyaza takarak, ilk organ naklini de Yumurtalık’taki bu hastanede yaptığını anlatan Uygur şunları kaydetti:

"Cosmo ve Damian bu başarıları nedeniyle Hristiyan dini tarafından aziz ilan edilmiş ve resimleri birçok kilisenin duvarına çizilmiştir. İlk organ nakli belki efsanedir ama dünyanın bilinen en eski tıp ve eczacılık kitabının, Anavarza Antik Kenti’nde Dioskorides isimli bir hekim tarafından yazıldığı (MS 40 civarı) tarihi bir gerçek olarak Viyana’da durur. Adana’da yazılan bir kitap Viyana’da ne geziyor diye düşünebilir. Tam 16 yüz yıl hekimlerin başucu kitabı olan ve içinde 400’den fazla reçete barındıran, Materia Medica’nın en eski nüshası, Kanuni döneminde 100 düka altın rüşvet karşılığında, Kanuni’nin hekimbaşının oğlu tarafından, Avusturya Büyükelçisi Busbeq’e satılmıştır. Bu yüzden bilinen en eski tıp kitabı Viyana’daki Avusturya Ulusal Kütüphanesi’nde bulunmaktadır. Arapça bazı nüshaları ise İstanbul Süleymaniye Kütüphanesi’ndedir."

Dünya Tıp Tarihi’nin önemli başlangıç noktalarından birisinin Adana’da olduğunu vurgulayan Haluk Uygur, "Hekimlik faaliyetinin bir devlet yönetim biçimi olarak Çukurova’da başladığını, bilinen ilk hastane ve tıp okullarının burada açıldığını, dünyanın ilk organ naklinin Yumurtalık’ta yapıldığını, en eski tıp kitabının Adana’da yazıldığını düşünürseniz Lokman Hekim Efsanasi’nin de niye bu bölgede anlatıldığına anlam verebilirsiniz. Efsanevi özelliğe sahip Lokman Hekim kişiliği, Puduhepa’dan Dioskorides’e kadar bölgede yetişmiş tüm hekimlerin öykülendirilmiş halidir" dedi.

Yorumlar (0)
banner69
27
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 27 Mayıs 2022
İmsak 03:39
Güneş 05:19
Öğle 12:44
İkindi 16:33
Akşam 19:58
Yatsı 21:31
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31